Aanpassingen klimaatverandering door ‘Groen’

Er wordt veel gezegd en geschreven over het klimaatakkoord. En dan voornamelijk over initiatieven om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen te beperken. Ook wij schreven over de mogelijkheden rondom het opwekken van nieuwe energie zoals zonnepanelen , waterstof en windmolenparken. Daar kan nog een hoofdstuk aan worden toegevoegd. Die komt deze keer uit een logische hoek: de natuur zelf. Hoe zit dat? We vroegen het directeur Louise Vet van het kennisinstituut NIOO-KNAW (partner van SummerLabb).

We raakten geïnspireerd over dit onderwerp door het artikel uit het NRC waar Lodewijk Hoekstra het volgende schreef: ‘Door klimaatverandering staan biodiversiteit (de rijkdom van de natuur en de verscheidenheid aan dieren en planten), landschappen en ecosystemen enorm onder druk. Een voorbeeld waren de enorme hoosbuien in de maand mei. Deze buien zorgden voor miljoenen euro’s aan schade. De enorme verschillen in het weerbeeld zullen de komende jaren alleen maar toenemen. De bodem gaat hier meer en meer last van krijgen.’

Impact afname biodiversiteit
Naast de wateroverlast, is ook de impact van de afname van dieren en planten groot. Dit is boven de grond te merken, maar ook in de bodem en onder het wateroppervlak: van eencelligen tot insecten en van vissen, vogels of zoogdieren tot bomen en planten.‘Het meest alarmerend is misschien nog wel de afname van het aantal insecten’, zegt NIOO-KNAW directeur Louise Vet, waarover vorig jaar zulke dramatische cijfers naar buiten kwamen. ‘Ecologen moeten nu toch echt verder gaan dan alleen maar de biodiversiteit bestuderen. Ook bij het NIOO vindt veel onderzoek plaats naar het functioneren van ecosystemen, en hoe biodiversiteit daarbij een rol speelt. Het wordt steeds belangrijker dat we dat aan een zo breed mogelijk publiek tonen, want alleen dan komt er draagvlak voor veranderend landgebruik.’

‘We streven naar een verschuiving van een meer ‘natuur inclusieve’ en circulaire landbouw, waarbij voedselproductie en biodiversiteitsherstel samengaan. En bij deze transitie moet de nadruk niet liggen op het toespelen van de zwarte piet of het inzetten van harde, grootschalige maatregelen. Daarvoor is de variatie aan gebieden, grondsoorten en bedrijfstypen te groot. Een gezonde(re) landbouw is voor bijvoorbeeld boeren een goede zaak, benadrukt Vet. Het is belangrijk om de boeren te laten zien wat hun prestaties zijn, en zo hun betrokkenheid te krijgen bij de plannen: sturen op succes.’

Groen ook de oplossing voor wateroverlast?
‘De inrichting en het beheer van de openbare ruimte zijn nu niet op de natuur toegesneden. Om daarop in te spelen moeten we leren dat we de buitenruimte niet helemaal naar onze hand kunnen zetten’, zegt Lodewijk Hoekstra in zijn krantenartikel. ‘Groen heeft nu in de stedelijke omgeving vooral een decoratieve waarde en wordt daarom vaak als kostenpost gezien. De inzet zou juist moeten zijn dat natuur de kwaliteit van de leefomgeving, de ecologie en de biodiversiteit verhoogt’. Het is inmiddels bekend dat water veel beter in de bodem kan wegzakken op plekken waar geen bestrating aanwezig is. Als er wordt gekozen om op plekken in steden minder bestrating aan te leggen, kan de vrijgekomen ruimte worden ingevuld met groenstroken. Deze natuurlijke stroken vangen het regenwater op en het water kan via de bodem beter wegzakken.

Ook zorgt groen voor verkoeling in steden waar warmte in de stenen en asfalt opgeslagen blijft. Dit wordt ook wel ‘hittestress’ genoemd. Eerder deze zomer interviewden we Charlotte Bos van Duurzaam Den Haag over dit fenomeen. ‘Hoe meer groen, hoe koeler het wordt. Buiten de stad vind je de zee of meer weilanden, daar is het over het algemeen dus ook koeler.’

Eind augustus maakt minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit haar visie op landbouw en natuur in Nederland voor de komende jaren bekend. Het Deltaplan, waar natuurorganisaties, boeren, wetenschappers, banken en bedrijven aan werken, zal hier ook in worden meegenomen. Wordt vervolgd dus, eind augustus!